معبد ماهابودهی
معبد ماهابودهی یکی از مقدسترین مکانهای بوداییها است که محل نیابت (بیداری معنوی) بودا را مشخص میکند. این معبد در بودگایا (در ایالت مرکزی بیهار، شمال شرقی هند) در کرانه رود نیراجنا واقع شده است. معبد ماهابودهی یکی از قدیمیترین معابد آجری هند است. ساختار اصلی این معبد که بعدها جایگزین شد، توسط امپراتور موریایی، آشوکا (درگذشته حدود ۲۳۸ قبل از میلاد)، یکی از مهمترین پیروان بودا، برای بزرگداشت نیابت بودا ساخته شد. ارتفاع این معبد ۵۵ متر است. شیخارا (برج) هرمی شکل آن شامل چندین لایه طاقچه، نقشهای قوسی و حکاکیهای ظریف است. چهار برج مشابه اما کوچکتر از برج مرکزی و با یک گنبد چتری شکل در بالای آن، گوشههای ساختمان دو طبقه را تزئین میکنند. در داخل معبد، یک مجسمه سنگی زرد رنگ از بودا که در شیشه محصور شده است، قرار دارد.
درختی که گفته میشود بودا تا رسیدن به نیابت زیر آن نشسته است، در کنار معبد قرار دارد. سنگ تخت آشوکا که ادعا میشود محل دقیق نشستن بودا را مشخص میکند، به طور سنتی واجراسانا (به معنای تخت الماس یا تخت رعد) بودا نامیده میشود. نردههای سنگی اطراف معبد و درخت بودی را احاطه کردهاند. یکی از معروفترین ستونهای متعدد آشوکا (که او فرمانها و درک خود از آموزههای دینی را روی آن حک کرده بود) در گوشه جنوب شرقی معبد قرار دارد.
این مجموعه ۴.۸ هکتاری شامل زیارتگاههای باستانی و سازههای مدرن ساخته شده توسط پیروان بودایی نیز میشود. این مکان در سال ۲۰۰۲ به عنوان میراث جهانی یونسکو شناخته شد.

