یک حلقه بازخورد آهسته آب و هوایی ممکن است در زیر ورقه یخی وسیع قطب جنوب در حال جوشش باشد. این قاره که توسط کوههای ترانسآنتارکتیک به شرق و غرب تقسیم شده است، شامل غولهای آتشفشانی مانند کوه اربوس و دریاچه گدازه نمادین آن است. اما حداقل ۱۰۰ آتشفشان کمتر آشکار در قطب جنوب پراکنده هستند که بسیاری از آنها در امتداد سواحل غربی آن متمرکز شدهاند. برخی از این آتشفشانها از سطح زمین بیرون زدهاند، اما برخی دیگر چندین کیلومتر زیر ورقه یخی قطب جنوب قرار دارند.
تغییرات آب و هوایی باعث ذوب شدن ورقه یخی و افزایش سطح آب دریاهای جهان میشود. این ذوب شدن همچنین وزن روی سنگهای زیرین را کاهش میدهد و پیامدهای محلی بیشتری دارد. نشان داده شده است که ذوب شدن ورقه یخی، فعالیت آتشفشانی را در آتشفشانهای زیر یخچالی در سایر نقاط جهان افزایش میدهد. کوئینین و همکاران ۴۰۰۰ شبیهسازی کامپیوتری انجام دادند تا بررسی کنند که چگونه از دست دادن ورقه یخی بر آتشفشانهای مدفون قطب جنوب تأثیر میگذارد و دریافتند که ذوب تدریجی میتواند تعداد و اندازه فورانهای زیر یخچالی را افزایش دهد.

دلیل آن این است که این کاهش بار ورقههای یخی، فشار بر اتاقکهای ماگما در زیر سطح را کاهش میدهد و باعث انبساط ماگمای فشرده میشود. این انبساط فشار بر دیوارههای اتاقک ماگما را افزایش میدهد و میتواند منجر به فوران شود.
برخی از اتاقکهای ماگما نیز حاوی مقادیر زیادی گازهای فرار هستند که معمولاً در ماگما حل میشوند. با خنک شدن ماگما و کاهش فشار سربار، این گازها مانند کربن دیاکسید از یک بطری نوشابه تازه باز شده، از محلول خارج میشوند و فشار در اتاقک ماگما را افزایش میدهند. این فشار به این معنی است که ذوب یخ میتواند شروع فوران از یک آتشفشان زیر یخچالی را تسریع کند.
فوران آتشفشانهای زیر یخچالی ممکن است در سطح قابل مشاهده نباشند، اما میتوانند پیامدهایی برای ورقه یخی داشته باشند. گرمای ناشی از این فورانها میتواند ذوب یخ را در اعماق زیر سطح افزایش دهد و ورقه یخی بالایی را تضعیف کند – که به طور بالقوه منجر به یک حلقه بازخورد از کاهش فشار از سطح و فورانهای آتشفشانی بیشتر میشود.
نویسندگان تأکید میکنند که این فرآیند کند است و طی صدها سال انجام میشود. اما این بدان معناست که بازخورد نظری میتواند حتی اگر جهان گرمایش ناشی از انسان را متوقف کند، ادامه یابد. ورقه یخی قطب جنوب در آخرین عصر یخبندان بسیار ضخیمتر بود و این احتمال وجود دارد که همین روند کاهش بار و انبساط ماگما و گاز در فورانهای گذشته نقش داشته باشد.
منبع: livescience

